De NVAO maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren en het gebruiksgemak te vergroten. Door op 'Cookies toestaan' te klikken, geeft u toestemming voor het gebruik van cookies.

Cookies niet toestaan Cookies toestaan

Titulatuur Nederland

In de wet is vastgelegd welke graad (titel) en welke toevoeging aan de graad zijn verbonden aan het met goed gevolg afleggen van het afsluitend examen van een opleiding (WHW, artikel 7.10a). Zie onderstaand overzicht van Nederlandse titulatuur.

Titulatuur opleiding hogescholen (hbo)

Afgerond vóór 1986
Tot 1986 bestond er in het hbo geen titulatuur, behalve voor technische en agrarische opleidingen (ingenieur - ing.). Afgestudeerden van bepaalde vierjarige opleidingen van vóór 1986 kunnen alsnog een titel voeren wanne er uw opleiding in het Besluit Titulatuur Invoeringswet WHBO wordt genoemd, mag u de titel van baccalaureus (bc.) voor uw naam of de titel Bachelor (B) achter uw naam voeren (zie ook onder 'Vragen en antwoorden Nederlandse titulatuur').

Afgerond na 1986 
Als u na 1986 bent afgestudeerd aan een hbo-bacheloropleiding op het gebied van landbouw en natuurlijke omgeving of op het gebied van techniek, mag u de titel ingenieur (ing.) voeren. Voor andere afgeronde hbo-bacheloropleidingen mag u de titel baccalaureus (bc.) voeren (zie ook onder 'Vragen en antwoorden Nederlandse titulatuur').

Sinds 2014
Met de Wet kwaliteit in verscheidenheid heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bepaald dat hbo-opleidingen sinds 1 januari 2014 met het oog op internationale herkenbaarheid de universitaire toevoegingen ‘of Arts’ en ‘of Science’ kunnen gebruiken. De invoering gebeurde geleidelijk en gold niet met terugwerkende kracht. Lees meer

Bescherming graden en titels

Het onbevoegd afgeven van bachelor- en mastergraden en doctoraten door instellingen en het onbevoegd voeren van wettelijk beschermde graden of titels door personen is strafbaar (Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek WHW, artikelen 15.5 en 15.6; Wetboek van Strafrecht, artikel 435 onder 3o).
De Wet bescherming namen en graden hoger onderwijs beoogt misleiding van studenten en werkgevers tegen te gaan.    

Afronding gefaseerde invoer hbo-titulatuur (70%-regeling)

Op 17 juli 2018 stelde de NVAO vast dat nagenoeg alle clusters van hbo-opleidingen de 70%-grens voor de nieuwe hbo-titulatuur hebben bereikt. Er zijn twee clusters die deze grens in het komende jaar bereiken. Voor deze twee clusters wordt coulance toegepast, omdat het een zeer klein aantal opleidingen betreft en om tegemoet te kunnen komen aan het verstrekken van rechtsgelijkheid voor de studenten en duidelijkheid aan alle betrokkenen.

De nieuwe hbo-titulatuur werd sinds januari 2014 met de Wet kwaliteit in verscheidenheid gefaseerd ingevoerd: een groep opleidingen ('cluster') kon de toevoegingen ‘of Arts’ en ‘of Science’ verstrekken wanneer 70% van de opleidingen in het desbetreffende cluster sinds 1 januari 2012 was geaccrediteerd (de '70%-regeling'). De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap had daartoe een Referentielijst internationale herkenbaarheid titulatuur hoger beroepsonderwijs vastgelegd waarin naast de ‘of Arts’ en ‘of Science’ ook andere internationaal gangbare toevoegingen aan de graad waren opgenomen. 

De NVAO heeft sinds 2014 maandelijks een lijst gepubliceerd van de clusters met bijbehorende opleidingen die de nieuwe titulatuur konden verstrekken. Nu alle clusters de 70%-grens hebben bereikt, kunnen de clusters de graadtoevoeging uit de Referentielijst internationale herkenbaarheid titulatuur hoger beroepsonderwijs hanteren. Instellingen kunnen deze toevoeging aan de graad in het CROHO registreren door gebruik te maken van a-CROHO, voor zover dit nog niet is gebeurt. Er gelden hierop twee uitzonderingen (lees verder).

De te downloaden overzichtslijsten zijn geactualiseerd. Hiermee is de gefaseerde invoer van de nieuwe hbo-titulatuur afgerond. 

Overzicht Nederlandse titulatuur 
Vragen en antwoorden Nederlandse titulatuur
(bron: ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)