NVAO Nederland publiceert startverkenning Generatieve AI 02/03/2026
De NVAO, afdeling Nederland, heeft de publicatie Startverkenning Generatieve Artificiële Intelligentie – Thematische analyse kwaliteitszorg uitgebracht. In deze verkenning brengt de NVAO in kaart in hoeverre opleidingen en visitatiepanels, op basis van visitatierapporten, aandacht besteden aan generatieve artificiële intelligentie (Generatieve AI) en aanverwante begrippen.
Uit de analyse blijkt dat de aandacht voor Generatieve AI in het hoger onderwijs sinds 2023 duidelijk is toegenomen, met name binnen het wetenschappelijk onderwijs (wo). In de meest recente onderzoeksperiode (met besluitdata van 1 november 2024 tot en met 14 augustus 2025) wordt Generatieve AI en verwante terminologie genoemd in ruim de helft van de opleidingsbeoordelingen.
Nadruk op toetsing en borging
De aandacht in de rapportages richt zich vooral op toetsing. Opleidingen en visitatiepanels signaleren met name risico’s rondom fraude en de validiteit van schriftelijke eindproducten. Zij adviseren onder meer om alternatieve en aanvullende toetsvormen te verkennen en om bestaande richtlijnen en beleidskaders te verduidelijken.
Tegelijkertijd wordt in de visitatierapporten nog beperkt ingegaan op de gevolgen van Generatieve AI voor de beoordeling van eindwerken en op de samenhang tussen leerdoelen, onderwijs en toetsing. Ook andere aspecten blijven onderbelicht, zoals de impact van Generatieve AI op beoogde leerresultaten en de AI-geletterdheid van docenten. De benadering van Generatieve AI binnen het hoger onderwijs en de kwaliteitszorg is daarmee nog weinig integraal.
Vervolgtraject
De NVAO schetst in de publicatie drie vervolgacties: het ontwikkelen van concrete instellingsbrede richtlijnen voor het gebruik van Generatieve AI in onderwijs en toetsing, het hanteren van een expliciete, bewuste en integrale benadering door opleidingen en het explicieter adresseren van Generatieve AI binnen kwaliteitszorgprocedures. De startverkenning wordt periodiek herhaald en vormt de basis voor vervolgonderzoek.
De publicatie Startverkenning Generatieve Artificiële Intelligentie – Thematische analyse kwaliteitszorg is hieronder te raadplegen. Voor vragen of opmerkingen kan er contact worden opgenomen met NVAO Nederland, via info@nvao.net.
