Actueel

Nieuwsbrief

NVAO Nieuwsbrief maart 2006

ALGEMEEN

Stand van zaken

Op 29 maart 2006 stonden op de NVAO-website 695 beoordeelde opleidingen:
- 267 hbo-bacheloropleidingen (waarvan 235 positieve accreditaties, 21 positief getoetste nieuwe opleidingen, 9 afgekeurde VBI-rapporten en 2 negatieve accreditaties);
- 94 hbo-masteropleidingen (waarvan 52 positieve accreditaties en 42 positief getoetste nieuwe opleidingen;
- 82 wo-bacheloropleidingen (waarvan 75 positieve accreditaties en 7 positief getoetste nieuwe opleidingen);
- 251 wo-masteropleidingen (waarvan 115 positieve accreditaties, 32 positief getoetste nieuwe opleidingen en 104 positief getoetste onderzoeksmasters);
- 1 master-na-masteropleiding (Vlaanderen).

NEDERLAND

Bijzondere kwaliteitskenmerken

De NVAO zal binnenkort een notitie uitbrengen over het omgaan met bijzondere kwaliteitskenmerken. Deze notitie vormt de basis voor nader overleg over de uitwerking met onder meer de VBI’s. Na de discussiebijeenkomst over bijzondere kwaliteitskenmerken in november 2005 heeft de NVAO intern een voorstel ontwikkeld en dit uitgewerkt in een notitie. Tijdens de discussiebijeenkomst waren vijfenvijftig vertegenwoordigers van koepelorganisaties, universiteiten, hogescholen, VBI’s en evaluatieorganen uit Vlaanderen en Nederland aanwezig bij de NVAO in Den Haag. Het verslag van de bijeenkomst is eind maart verstuurd naar de deelnemers en geïnteresseerde instellingen.

Elf pilots korte hbo-programma's

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft deze maand besloten dat elf hogescholen in september met een tweejarige hbo-opleiding kunnen starten. De studenten krijgen na deze studieperiode een 'associate degree'. Staatssecretaris Rutte heeft in augustus 2005 aan de NVAO gevraagd om de kwaliteit te beoordelen van de aanvragen in het kader van de ‘pilot korte programma's in de hbo-bachelor’. De NVAO heeft in januari 2006 haar bevindingen aan hem gerapporteerd.

Negen voorstellen tot vermindering accreditatielast

Op 20 februari vond op uitnodiging van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een bijeenkomst plaats van organisaties en personen die betrokken zijn bij het accreditatiestelsel. Aanwezig waren vertegenwoordigers van OCW, VSNU, HBO-raad, Paepon, ISO, LSVb, Hobéon, QANU, NQA, de Inspectie, de Vlaamse administratie van het hoger onderwijs, VNO-NCW, MKB-Nederland, instellingen en de NVAO. Agendapunt was het verminderen van de accreditatielast.
De NVAO heeft samen met de instellingen en VBI’s een werkdocument ingebracht met negen voorstellen om de accreditatielast terug te dringen. Tijdens de bijeenkomst is besloten dat de NVAO deze voorstellen nader uitwerkt, in nauwe samenwerking met de andere spelers binnen het accreditatiestelsel. Voor de zomer moeten veel acties tot resultaten leiden. De NVAO houdt u via deze nieuwsbrief op de hoogte.

Houdbaarheid visitatierapporten verlengd

De NVAO heeft onlangs besloten dat wanneer sprake is van clustervisitaties in Nederland, het VBI-rapport bij een aanvraag betrekking moet hebben op de situatie van maximaal anderhalf jaar voor het indienen van de aanvraag (zie ook Handreiking accreditatie Nederland).
Aanleiding voor dit besluit was een vraag van een hogeronderwijsinstelling die vreesde dat het definitieve VBI-rapport niet binnen één jaar na de visitatie gereed kon zijn. Voor visitaties die in cohorten plaatsvinden, kan dit immers een structureel probleem worden, zeker wanneer het gaat om een groot aantal opleidingen. De NVAO verwacht met de verlenging van de termijn tot anderhalf jaar dit houdbaarheidsprobleem op te lossen.
De werkwijze in het kader van de overgangsregeling blijft ongewijzigd: hier geldt een houdbaarheid van het visitatierapport van twee jaar.

Werkbezoeken

Op 6 februari hebben verschillende bestuursleden en beleidsmedewerkers een bezoek gebracht aan de Hogeschool Zeeland in Vlissingen en de Roosevelt Academy in Middelburg om meer inzicht te krijgen in recente ontwikkelingen op de hogeschool en de huidige ervaringen met het accreditatiestelsel uit te wisselen. Op 8 maart stond een werkbezoek aan de Faculteit Educatie van de Hogeschool Utrecht in Utrecht op het programma. Hier stonden vooral de PABO- en masteropleidingen in de belangstelling.

VBI-lijst 2006

- ASIIN - Akkreditierungsagentur fur Studiengange der ingenieurwissenschaften, der Informatik, der naturwissenshaften und der Mathematik e.V. (www.asiin.de);
- Certiked - Certiked VBI bv (www.certiked.nl), onder voorwaarde dat de audit van de NVAO in juni 2006 succesvol wordt afgerond;
- DNV - Det Norske Veritas bv (www.dnv.com);
- FIBAA - Internationale Stiftung für Qualität bei Bachelor en Masterstudiengängen; Foundation for International Business Administration Accreditation (www.fibaa.de);
- Hobéon - Hobéon Certificering bv (www.hobeon.nl);
- NQA - Netherlands Quality Agency (www.nqa.nl);
- QANU - Quality Assurance Netherlands Universities (www.qanu.nl).
De NVAO stelt jaarlijks een lijst op van organisaties die naar haar oordeel voldoen aan de criteria om visitaties te kunnen uitvoeren. (Potentiële) VBI's kunnen vóór 1 oktober van het jaar daarvoor een verzoek indienen om op deze lijst te worden geplaatst. De NVAO beoordeelt structureel of de VBI's voldoen aan de criteria zoals die zijn opgesteld in het protocol ter beoordeling van de werkwijze van de visiterende en beoordelende instanties.

VLAANDEREN

Nieuwe internationale reglementen en sjablonen

Meer dan ooit is de internationale dimensie in het hoger onderwijs belangrijk. De NVAO besluit daarom binnen korte tijd definitief over een nieuw reglement voor Vlaanderen. Dit reglement bevat de methodologische regelen voor het uitvoeren van de toets nieuwe opleiding voor hogeronderwijsinstellingen waarvan het opleidingsprogramma geheel of gedeeltelijk wordt aangeboden buiten de Vlaamse gemeenschap.
U ontvangt meer informatie hierover in een volgende nieuwsbrief.
Vlaamse hogeronderwijsinstellingen die een opleiding in een andere taal verzorgen of een internationale accreditatie hebben verkregen, kunnen gebruik maken van twee nieuwe sjablonen. Eén voor een aanvraag toets nieuwe opleiding: sjabloon aanvraagdossier toets nieuwe opleiding niet-Nederlandstalige opleidingen en één voor een accreditatieaanvraag: sjabloon aanvraagdossier accreditatie op basis van een internationaal accreditatierapport (zie de rechterzijde van deze pagina's).

NVAO in gesprek met de VLIR

Zowel in Nederland als in Vlaanderen voert de NVAO geregeld gesprekken met de VBI’s/evaluatieorganen. Op 6 maart hebben leden van het dagelijks bestuur van de NVAO gesproken met een delegatie van het bestuur van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR). Tijdens dit gesprek uitte de NVAO enkele bekommernissen over de visitatieprocedure, vooral de lengte van de visitatieprocessen, de veranderde rol van de visitatie en de consequenties hiervan voor de motivering in de rapporten. De VLIR legde vooral de kostprijs van het systeem als probleem op de discussietafel. Verder stonden op de agenda: de problematiek van de joint degrees, de Nederlandse ervaringen met accreditatie en een aantal technische vragen van de VLIR over de procedures bij de accreditatieaanvragen.

NVAO bezoekt Vlaamse associaties

Nadat eerst de individuele instellingen zijn bezocht, organiseert de NVAO dit jaar bezoeken aan associaties. Sinds het structuurdecreet van 2003 kent het Vlaamse hogeronderwijslandschap associaties. Het gaat om een clustering van instellingen, bestaande uit één universiteit en één of meer hogescholen. Deze associaties hebben decretaal vastgelegde bevoegdheden. In Vlaanderen bestaan op dit moment vijf associaties.
Op 23 maart hebben enkele bestuursleden van de NVAO een gesprek gevoerd met vertegenwoordigers van de associatie KULeuven. Op de agenda stonden drie grote thema’s: de visitatierapporten in het licht van de wet op de motiveringsplicht; de decretale opdracht van de associatie op het gebied van kwaliteitszorg; en de voorstellen die in Nederland voorliggen om de administratieve belasting van het visitatie-accreditatiestelsel te verlichten.

Eerste Vlaamse hogeronderwijsopleidingen geaccrediteerd

De NVAO heeft in januari de bacheloropleiding en de masteropleiding diergeneeskunde van de Universiteit Gent geaccrediteerd voor een periode van acht jaar. Dit zijn de eerste Vlaamse opleidingen die zijn geaccrediteerd. Bovendien was sprake van een accreditatie met een internationale dimensie. Accreditatie is in de regel gebaseerd op een visitatierapport opgesteld door een commissie die werkt onder de coördinatie van een VBI/evaluatieorgaan (bijvoorbeeld VLIR en VLHORA). De opleiding diergeneeskunde van de Universiteit Gent werd echter al begin 2005 geaccrediteerd door de European Association of Establishments for Veterinary Education (EAEVE). De leden van de EAEVE zijn hogeronderwijsinstellingen die de opleiding diergeneeskunde volgens de Europese richtlijn willen aanbieden. Het Vlaamse structuurdecreet uit 2003 voorziet dat de NVAO een buitenlandse accreditatie equivalent kan verklaren wanneer aan bepaalde equivalentiecriteria wordt voldaan. Het betreft criteria die gegroepeerd kunnen worden in vijf thema’s: de internationale accreditatie moet evident hebben geleid tot een positief oordeel, moet voldoende actueel zijn en moet ook zijn gestoeld op een openbare externe beoordeling. Verder moet het accreditatieorgaan een adequate organisatiestructuur hebben en valabele kwaliteitscriteria hanteren die verwant zijn aan deze van de NVAO.
De NVAO vond dat de accreditatie verleend door EAEVE voldoet aan de in het Vlaamse structuurdecreet gestelde voorwaarden en heeft de internationale accreditatie equivalent verklaard. Het eerste goedgekeurde Vlaamse dossier toont meteen het belang aan van de internationale context waarbinnen de NVAO opereert. Transparantie in het Europese hoger onderwijs is immers een belangrijke doelstelling voor de NVAO en de andere kwaliteitszorgorganisaties in Europa.

INTERNATIONAAL

Drie internationale bijeenkomsten

In deze NVAO-nieuwsbrief is in de tekst over “Drie internationale bijeenkomsten” een aantal fouten geslopen. Zie voor de juiste tekst de NVAO-nieuwsbrief van april.

Noorwegen

Samen met vertegenwoordigers van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de NVAO in januari een bezoek gebracht aan de Noorse accreditatieorganisatie NOKUT om geïnformeerd te worden over het Noorse kwaliteitszorgstelsel in het Noorse Hoger Onderwijs. Noorwegen is interessant voor de Nederlandse en Vlaamse overheden en de NVAO, omdat Noorwegen een stelsel kent dat een mix vormt van instellingsaccreditatie, institutional audits en programma-accreditatie. Het Noorse stelsel is gestart in 2003 en heeft intussen de eerste ervaringen met deze drie soorten kwaliteitsbeoordeling achter de rug.
Tijdens het bezoek is gesproken met vertegenwoordigers van het Noorse ministerie van Onderwijs, NOKUT, de koepels van de onder het gezag van de overheid opererende instellingen en private instellingen en met studenten. Ook is een bezoek gebracht aan de Norwegian University for Life Sciences.

Universiteit Nederlandse Antillen

De NVAO heeft met deskundigen en vertegenwoordigers van VBI’s in januari ook een bezoek gebracht aan de Universiteit Nederlandse Antillen op Curaçao (UNA). De UNA wil haar opleidingen rond het jaar 2010 door de NVAO laten accrediteren en organiseerde ter voorbereiding op het accreditatieproces ter gelegenheid van de dies de conferentie ‘Kijk op kwaliteit in het Hoger Onderwijs’.
De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en het verdrag met Vlaanderen tot oprichting van de NVAO, beperken de reikwijdte van de NVAO tot het Europese deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Minister Van der Hoeven (OCW) heeft echter op verzoek van de Antilliaanse overheid de NVAO gevraagd om in te staan voor de accreditatie van de bekostigde hogeronderwijsinstellingen op de Nederlandse Antillen en Aruba. Met instemming van de Vlaamse minister geldt dit nu als extra taak van de NVAO.
De conferentie is bezocht door 140 deelnemers uit Curaçao, Bonaire, Aruba en Sint-Maarten. De NVAO verzorgde lezingen en workshops over bepaalde facetten van het accreditatiestelsel en -proces. De leden van de delegatie hebben daarnaast faciliteiten bezichtigd en gesprekken gevoerd met de rector, decanen, het kwaliteitsteam van de UNA en vertegenwoordigers van het ministerie van Onderwijs, de Inspectie en het bedrijfsleven.
De UNA is in 1979 opgericht en heeft de afgelopen drie jaar een snelle groei doorgemaakt. Ook het kwaliteitszorgtraject heeft een impuls gekregen. Het is nu een instelling met 1600 studenten, verdeeld over vier faculteiten: de Sociaal-Economische faculteit (800 studenten), de juridische (350 studenten), Technische Wetenschappen (475 studenten) en de Algemene Faculteit (die nu alleen tweedegraads lerarenopleidingen bevat met 175 studenten en die later dit jaar wordt omgebouwd naar een faculteit Pedagogische en Culturele Studies).
De UNA is een universiteit in de Anglo-Amerikaanse betekenis van het woord: er worden academische en professionele opleidingen aangeboden. Rechten en economie moeten worden beoordeeld als academische (wo) opleidingen, de andere als professionele (hbo) opleidingen. Bij de UNA werken veel gastdocenten. Hiertoe worden partnerships gezocht met Nederlandse hogeronderwijsinstellingen, zoals de Vrije Universiteit Amsterdam, Erasmus Universiteit, Radboud Universiteit Nijmegen, Hogeschool Rotterdam, INHOLLAND en Windesheim.

Terug