Actueel
NieuwsNieuw accreditatiestelselAgendaNVAO CongressenToespraken & ArtikelenCorrespondentieVraag en antwoordNieuwsbrief200720062005RSS FeedsDownloads bij deze pagina
'Bridging the Gap between Theory and Practice', report Committee Review DegreesNieuwsbrief
NVAO Nieuwsbrief juli 2005
ALGEMEEN
Jaarverslag 2004
'Voor de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie was het jaar 2004 een jaar van vooruitgang en van verandering. Vooruitgang, omdat de Nederlandse en Vlaamse bewindspersonen en parlementen hard hebben gewerkt om de organisatie “in oprichting” zo snel mogelijk als volwaardige rechtspersoonlijkheid te laten functioneren. Vooruitgang ook, omdat zowel de Nederlandse en Vlaamse hogeronderwijsinstellingen als de medewerkers van de NVAO, veel inspanningen hebben verricht om het accreditatiestelsel verder gestalte te geven. In Nederland nam het aantal aanvragen toe. Voor Vlaanderen werden - ter voorbereiding van de eerste accreditatieaanvragen en toets nieuwe opleidingen in 2005 - kaders en handreikingen ontwikkeld, informatiebijeenkomsten georganiseerd en gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van het Vlaams parlement, de hogeronderwijsinstellingen, de Vlaamse Interuniversitaire Raad en de Vlaamse Hogescholenraad'.
Dit schrijft voorzitter Karl Dittrich in het jaarverslag van de NVAO over 2004. U kunt dit jaarverslag in pdf-vorm hier downloaden. Een hard copy kunt u bestellen via ons emailadres info@nvao.net.
Openbaarheid
De NVAO publiceert op haar website de door haar beoordeelde aanvragen accreditatie en toets nieuwe opleidingen, evenals de besluiten over de opleidingen die door de NVAO zijn beoordeeld. Dit geldt ook voor het paneladvies (dat hoort bij een beoordeelde nieuwe opleiding) of het VBI-rapport (dat hoort bij een beoordeelde bestaande opleiding in Nederland). Zowel de paneladviezen als de VBI-rapporten zijn openbaar op het moment dat een besluit is gevallen (WHW 1.18, eerste en derde lid): daarom plaatsen wij deze op onze website.
Per 1 september zal de NVAO op aanvraag tevens bekend maken welke opleiding zich heeft teruggetrokken uit de aanvraag toets nieuwe opleiding, c.q. informatie geven over negatieve paneladviezen. De leerperiode wordt dan als geëindigd beschouwd. Dit betekent dat op verzoek een overzicht van deze opleidingen wordt gegeven. Alle instellingen zijn hierover schriftelijk geïnformeerd.
Voor het overzicht van alle hogeronderwijsopleidingen in Nederland kunt u het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) raadplegen, dat door de Informatie Beheer Groep wordt beheerd. In de overgangssituatie zijn de meeste Nederlandse hbo en wo opleidingen van rechtswege geaccrediteerd (overgangsaccreditatie). Tot wanneer dit loopt, heeft te maken met het tijdstip waarop de opleiding is gevisiteerd. Deze gegevens staan ook in het CROHO. Voor Vlaanderen kunt u het Hogeronderwijsregister raadplegen.
Titels koppelen aan opleidingen, niet aan instellingen
'De commissie heeft een waardevol rapport uitgebracht waarin zij een voorstel doet voor de Nederlandse graden. Het voorstel van de commissie spreekt mij in grote lijnen aan. Ik ben van plan met de betrokken partijen, waaronder in ieder geval VSNU, HBO-raad en Paepon, het voorstel uit te werken. Ik zal de uitwerking van het voorstel zo spoedig mogelijk (ik ga uit van september 2005) naar de Tweede Kamer zenden.’ Dit schrijft staatssecretaris Rutte (Onderwijs) op 27 juni 2005 aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het verschijnen van het rapport “Bridging the gap between theory and practice, possible degrees for a binary system” van de internationale commissie ‘Review Degrees’.
De commissie, onder leiding van de Noorse professor Roger K. Abrahamsen, deed onderzoek naar een Nederlands gradenstelsel dat internationaal bruikbaar is en adviseert om voor de verschillende soorten opleidingen in het hoger onderwijs ook verschillende titels te gaan voeren. De titels moeten volgens de commissie duidelijk aangeven voor welk soort opleiding ze staan, praktijkgericht of onderzoeksgericht, en niet afhangen van het soort instelling: hbo-instelling of universiteit. De commissie heeft in het rapport haar verbazing geuit over de strikte Nederlandse scheiding tussen hbo en universiteit en ziet in de toekomst meer overlap tussen beiden soorten onderwijs ontstaan. Ook heeft de commissie vastgesteld dat er geen eenduidige internationale titulatuur bestaat.
De commissie 'Review Degrees' is begin dit jaar door staatssecretaris Rutte ingesteld om de onduidelijkheid over het Nederlandse gradenstelsel op te lossen. De directeur van de NVAO (Lies van Gennip) voerde het secretariaat van de commissie. Het rapport van de commissie kunt u hier downloaden.
Discussiesite over nieuwe WHW
Staatssecretaris Rutte (Onderwijs) wil graag weten wat het veld vindt van de nieuwe bestuurlijke inrichting van het hoger onderwijs en de nieuwe Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Hij heeft hiervoor een discussiesite in het leven geroepen: www.onderwijsdebat.nl/whw. Op deze site kunnen docenten, studenten, bestuurders, directeuren, hoogleraren en andere belangstellenden hun mening geven over drie onderwerpen uit de nieuwe wet, te weten: opleidingen versus domeinen, medezeggenschap en doorstroom van mbo naar hbo.
NEDERLAND
Digitaal aanmelden
Sinds kort kunt u het dossier bij uw Nederlandse aanvraag van accreditatie of toets nieuwe opleiding digitaal aanmelden via de website van de NVAO. Via de link “melding van accreditatieaanvraag” of “melding aanvraag nieuwe opleiding” voert u digitaal uw gegevens in over de aanvraag, naast de gegevens over de opleiding, contactpersoon en dergelijke. Ook kan via deze pagina het digitale rapport naar de NVAO worden verzonden.
De NVAO heeft voor het aanleveren van een aanvraag de handreikingen voor accreditatie en toets nieuwe opleiding vernieuwd. De handreikingen kunnen u de helpende hand bieden bij het opstellen van uw aanvraag en staan ook vermeld op de website van de NVAO.
Twijfel over VBI-rapport
De VBI’s willen graag weten hoe de NVAO omgaat met gebreken in het VBI-rapport en/of twijfels over de VBI-beoordelingen. Aanleiding hiervoor is onder meer het besluit van de NVAO om niet tot accreditatie over te gaan van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH) van de Christelijke Hogeschool Nederland (CHN) uit Leeuwarden. In mei heeft de CHN bekend gemaakt dat de NVAO voornemens is om haar SPH-opleiding niet te accrediteren, omdat de opleiding onvoldoende scoort op de facetten 'relatie doelstellingen en inhoud programma', 'beoordeling en toetsing' en 'gerealiseerd niveau'. De NVAO heeft dit bericht bevestigd. In het geval van de CHN had de NVAO ernstige twijfels bij de door de VBI uitgesproken oordelen.
Instellingen nemen een VBI in de arm om een bestaande opleiding te laten beoordelen. De VBI brengt een rapport uit aan de instelling. De instelling stuurt dat rapport vervolgens naar de NVAO die nagaat of het rapport beantwoordt aan de gestelde eisen, verifieert of de visitatiecommissie op grond van voorhanden zijnde gegevens tot de juiste conclusies is gekomen en, waar dat het geval is, het oordeel van de VBI valideert. Het is langs deze weg dat de NVAO besluit al dan niet tot accreditatie over te gaan.
Het komt voor dat het VBI-rapport onvoldoende is om direct tot een besluit te komen en het komt ook voor dat de NVAO het VBI-rapport niet (direct) volgt. Dat een VBI op de door de NVAO jaarlijks samen te stellen lijst staat, is geen garantie dat een door dat VBI opgesteld rapport voldoende basis biedt voor accreditatie. De NVAO moet ieder VBI-rapport op zijn merites beoordelen en vervolgens tot een eigenstandig oordeel komen.
De NVAO heeft in juli 2005 een notitie (d.d. 11 juni 2005) naar de VBI’s gestuurd over haar beleid inzake het omgaan met (gebreken in) het VBI-rapport.
Nederlands Accreditatiecongres 2005
Het Nederlandse Accreditatiecongres 2005 vond plaats op woensdag 20 april 2005 in het WTC te Rotterdam. In totaal waren 315 deelnemers aanwezig. Het ochtendprogramma werd gepresenteerd door Ron Bormans (cvb-lid Hogeschool van Arnhem en Nijmegen). Hij legde panelleden Nicole Dekelver (XIOS Hogeschool Limburg), Frank van der Duyn Schouten (Universiteit Tilburg), Marten Jan Kuipers (LOI), Judith Ploegman (LSVb) en Guy Aelterman (NVAO) enkele vragen voor over ‘Accreditatie en interne kwaliteitszorg’. Daarna gaven Wim Boomkamp (Saxion Hogescholen), Leo van Hoorn (Christelijke Hogeschool Ede), Henk Pijlman (Hanzehogeschool Groningen), Elseline Vester (VU Amsterdam) en Lies van Gennip (NVAO) hun mening over ‘VBI’s en accreditatie’. ’s Middags vonden elf verschillende workshops plaats.
Het congres is positief ontvangen (gemiddelde waardering: 7). Zaken die vooral zijn opgestoken, zijn: het belang van een goed panel, de stand van zaken rond accreditatie, de beoordelingscritera van de NVAO, zelfsturing instelling/opleiding in relatie tot de VBI en het belang van kwaliteitszorg en informatiemanagement. Bij een volgend congres willen de deelnemers graag spreken in minder grote groepen en gebruik maken van tips, concrete voorbeelden en best practices.
Op dit moment werkt de NVAO in samenwerking met Delta, het Vlaamse tijdschrift voor hoger onderwijs, aan een extra themanummer over de twee accreditatiecongressen in Vlaanderen en in Nederland. Dit nummer verschijnt medio september 2005.
VLAANDEREN
Vlaamse aanvragen binnen
De eerste twee Vlaamse instellingen hebben bij de NVAO een aanvraag ingediend voor een toets nieuwe opleiding. In Vlaanderen is dit jaar het accreditatiestelsel echt van start gegaan. Gedurende de afgelopen periode hebben medewerkers van hogeronderwijsinstellingen, de VLIR, de VLHORA en de NVAO hard gewerkt om zich voor te bereiden op deze belangrijke stap in het Vlaamse hoger onderwijs.
Vlaams Accreditatiecongres 2005
Het Vlaamse Accreditatiecongres 2005: ‘Kwaliteit in het hoger onderwijs; een werk van velen’ vond plaats op 9 maart 2005 in Antwerpen. Doel was instellingen in het hoger onderwijs in Vlaanderen te informeren over de stand van zaken rondom accreditatie. In totaal waren er 340 deelnemers. Het ochtendprogramma bestond uit een aantal plenaire bijeenkomsten, verzorgd door bestuursleden van de NVAO en uit twee deelsessies door de VLIR en de VLHORA. Het middagprogramma bestond uit twaalf verschillende workshops waar iedere deelnemer er twee van kon kiezen.
Het congres is door de aanwezigen met een voldoende gewaardeerd. Vooral de workshops in het middaggedeelte zijn positief ontvangen (gemiddelde waardering: 7). Zaken die vooral zijn opgestoken, zijn: informatie over de kaders, de relatie tussen de NVAO enerzijds en de VLIR en de VLHORA anderzijds, de accreditatieprocedure, de verschillen op cultuurgebied en onderwijskundig terrein tussen Vlaanderen en Nederland en enkele praktische onderwerpen, zoals bijzondere kwaliteitskenmerken en domeinspecifieke kaders. Het ochtendprogramma is iets minder positief beoordeeld, kritiek bestond vooral uit het feit dat de inhoud van de plenaire bijdrages te algemeen bleef. Organisatorisch was men tevreden, al werd de catering als matig ervaren. Bij een volgende conferentie willen de bezoekers meer ervaringen kunnen uitwisselen.
Medio september 2005 wordt van de accreditatiecongressen in Nederland en in Vlaanderen een samenvatting gepubliceerd in een extra nummer van Delta, het Vlaamse tijdschrift voor hoger onderwijs.
