Domeinspecifieke leerresultaten ("learning outcomes")
Krachtens het decreet op de Vlaamse kwalificatiestructuur van 30 april 2009 moeten alle hogescholen en universiteiten de beoogde domeinspecifieke leerresultaten ("intended learning outcomes") bepalen van hun bachelor- en masteropleidingen.
De domeinspecifieke leerresultaten (DLR) worden gezamenlijk uitgewerkt door de instellingen die een bepaalde (nieuwe) opleiding aanbieden. De gezamenlijke leerresultaten worden toegepast tijdens visitaties en komen in de plaats van de domeinspecifieke referentiekaders die door visitatiecommissies worden opgesteld.
Na vaststelling door de Vlaamse Universiteiten en Hogescholen Raad (VLUHR) worden de leerresultaten door de NVAO gevalideerd. Hierdoor worden de domeinspecifieke leerresultaten automatisch op niveau ingeschaald in de Vlaamse kwalificatiestructuur.
De volgende ronde is het aanmaken van de DLR voor de opleidingen die gevisiteerd worden in de visitatieronde van 2012-2019. In 2012 zullen de opleidingen hun leerresultaten uitschrijven die hun zelfevaluatierapport moeten indienen in december 2012, juli 2013 en december 2013.
VLIR-VLHORA Handleiding Uitschrijven Domeinspecifieke Leerresultatenkaders
Pilot
De stuurgroep heeft in 2010 twee pilotprojecten opgestart: één in het domein “Bouw” en een andere in het domein “Communicatie". De NVAO was hierbij betrokken. Op 13 februari 2012 heeft de NVAO onderstaande domeinspecifieke leerresultaten gevalideerd:
Domein “Bouw”
- Professionele BA Bouw
- Professionele BA Vastgoed (Makelaardij)
- Professionele BA Vastgoed (Landmeten)
Domein “Communicatie”
- Professionele BA Communicatiemanagement
- Academische BA Communicatiewetenschappen
Gevalideerde DLR
Bij de goedkeuring van recente aanvragen voor een toets nieuwe opleiding heeft de NVAO onderstaande domeinspecifieke leerresultaten gevalideerd.
professioneel gerichte bachelor
Bachelor in de ouderencoaching
Bachelor in de pedagogie van het jonge kind
Bachelor in het industrieel productontwerpen
Bachelor in het retailmanagement
bachelor na bachelor
Bachelor in het onderwijs: schoolontwikkeling
master
Master in de ergotherapeutische wetenschap
Master in de ingenieurswetenschappen: verkeer, logistiek en intelligente transportsystemen
Master in de rechten incl. profielen "rechtsbedeling" en "overheid en recht"
FAQ
In welke mate wijken de teksten in de doorgestuurde pdf-bestanden af van de teksten zoals die in het Hogeronderwijsregister (HOR) staan opgenomen (daar is ook per opleiding sprake van leerresultaten)?De inhoud van het HOR is in 2004 vastgelegd in het structuurdecreet dat de invoering van de bachelor-masterstructuur regelt in artikel 64. Het HOR omvat gegevens die bij besluit van de Vlaamse regering zijn vastgesteld (de zogenaamde primaire gegevens) en gegevens die door de instellingen worden aangeleverd. Een van de elementen die in dit register door de instellingen wordt aangeleverd betreft de doelstellingen en de eindtermen van de opleidingen. Het HOR bevat voor alle opleidingen die doelstellingen en eindtermen. Die kunnen door de instellingen jaarlijks aangepast worden.
Met het decreet op de kwalificatiestructuur heeft de Vlaamse overheid het begrip ‘domein-specifieke leerresultaten’ ingevoerd. (artikel16 en volgende).
Voor het hoger onderwijs beschrijven instellingen gezamenlijk deze domeinspecifieke leerresultaten. Deze dienen door de NVAO gevalideerd te worden en worden vervolgens opgenomen in een register. Deze domeinspecifieke leerresultaten zijn niet noodzakelijk identiek aan bovenvermelde ‘doelstellingen en eindtermen’. Dit wordt bij de volgende vraag nader toegelicht.
Op dit moment zijn er voor bestaande opleidingen nog geen gevalideerde domeinspecifieke leerresultaten. Die zijn er wel voor een aantal recent beoordeelde nieuwe opleidingen. Met de tijd zullen dus alle domeinspecifieke leerresultaten overeenkomen met die in het HOR.
Indien ze substantiëel afwijken, waar ligt dat dan aan? Hebben beide informatiebronnen een andere finaliteit?
De afwijkingen momenteel zijn dus een gevolg van het verschillend tijdsverloop van de decretale bepalingen. De leerresultaten zoals momenteel per opleiding ingegeven zijn nog die van de opleidingen zelf, conform het structuurdecreet. Met de tijd (timing zie tijdspad VLUHR) zullen alle opleidingen dus gekoppeld worden aan de gevalideerde leerresultaten.
Beide informatiebronnen hebben echter een andere finaliteit. Het HOR, ook na OD XXI, is de databank van de geaccrediteerde opleidingen, straks met hun domeinspecifieke en opleidingsspecifieke leerresultaten. De uitgangspositie of primaire eenheid van het HOR is dus de opleiding. De finaliteit van de databank van AKOV is de kwalificatie met o.a. de daaraan gebonden domeinspecifieke leerresultaten. Hoe dat precies vertaald wordt in interface en zoekfuncties moet nog bepaald worden. Ook voor ons zijn de gevalideerde domeinspecifieke leerresultaten dus generiek en bindend voor elke opleiding die opleidt tot de betrokken kwalificatie.
Domeinspecifieke leerresultaten zijn gezamenlijk beschreven elementen, die voor elke betreffende opleiding gelden. Individuele instellingen kunnen evenwel opleidingsspecifieke leerresultaten toevoegen aan deze gezamenlijke leerresultaten. Dit in het kader van verdere profilering of differentiëring van de opleidingen. Instellingen zijn immers autonoom om boven de gezamenlijke leerresultaten de opleidingen verder te profileren. Deze mogelijkheid is ook voorzien in de handleiding van de VLUHR. In dat geval zullen de in het HOR beschreven doelstellingen en eindtermen zowel de gevalideerde domeinspecifieke leerresultaten die opgenomen zijn in het kwalificatieregister bevatten als de opleidingsspecifieke. Dit onderscheid is momenteel ook onderwerp van gesprek inzake onderwijsdecreet XXI.
Waarom staat bij elke beschrijving een afzonderlijke onderwijsinstelling genoteerd? Moeten deze omschrijvingen niet generiek zijn voor alle onderwijsinstellingen die een bepaalde opleiding aanbieden?
Het Vlaamse kwalificatiedecreet schrijft voor dat domeinspecifieke leerresultaten gezamenlijk worden opgesteld. De leerresultaten zijn dus generiek. De eerste toeleveringen die nu voorliggen zijn het resultaat van aanvragen in het kader van een Toets nieuwe opleiding. Een aantal van die aanvragen betreffen unieke opleidingen die slechts door de betrokken instelling worden aangeboden. Dat betekent o.a. dat wanneer in de toekomst gelijke opleidingen zullen opgericht worden, zij zich moeten houden aan de domeinspecifieke leerresultaten die momenteel via TNO van unieke opleidingen gevalideerd zijn. Uitzondering daarop is momenteel de master in de rechten van UHasselt. Dergelijke opleiding wordt immers reeds jaren aan andere instellingen aangeboden. De specifieke invulling die UHasselt er aan geeft vertaalt zich in aanvullende domeinspecifieke leerresultaten. In dit geval worden de domeinspecifieke leerresultaten aan de betrokken instelling gebonden. Op de website van de NVAO werd de verbinding met de betrokken instelling verwijderd. Deze zullen echter voor de volgende visitatie- en accreditatieronde opnieuw besproken worden door alle aanbieders van de master in de rechten. De VLUHR-handleiding voorziet namelijk een gezamenlijke formulering van de domeinspecifieke leerresultaten minstens twee jaar voor het zelfevaluatierapport. Of de betrokken opleidingen de domeinspecifieke (en opleidingsspecifieke) leerresultaten ook realiseren is precies onderwerp van visitatie en accreditatie.
Wat is het ritme waarmee nieuwe documenten zullen worden opgeleverd?
Jaarlijks ontvangt de NVAO vanuit de hogescholen en universiteiten een tiental aanvragen voor nieuwe opleidingen die rond de jaarwisseling afgerond zijn, inclusief de validatie van de domeinspecifieke leerresultaten. Dan publiceert de NVAO de domeinspecifieke leerresultaten.
Voor bestaande opleidingen heeft de VLUHR een tijdspad uitgezet over een achttal jaar om domeinspecifieke leerresultaten vast te stellen. Deze kalender bepaalt het aantal documenten. Het precieze tijdstip waarmee deze gepubliceerd worden na validatie hangt af van het tijdstip waarop ze aangeleverd worden. Daar is geen concreet zicht op. De Vlaamse Regering heeft in haar princiepsbeslissing nu vooropgesteld dat eerst de domeinspecifieke leerresultaten van de clusters van de academiserende opleidingen met hun universitaire verwanten zouden geformuleerd worden met het oog op de verschillende profielen bij de integratie.
Waarom wordt afwisselend gebruik gemaakt van verschillende formaten (Word, pdf)? Wordt de informatie door de NVAO ergens gestructureerd verzameld in één bestand?
Het AKOV heeft in ons eerste gesprek expliciet gevraagd om aanlevering van de documenten in Word en pdf formaat, wellicht om eigen bewerking te kunnen doen. De informatie wordt niet verzameld in één document. Elk leerresultatenkader wordt separaat gearchiveerd en gepubliceerd op de NVAO website (zie "Gevalideerde leerresultaten").
