Actueel

Toespraken & Artikelen

Interview Karl Dittrich, voorzitter NVAO, NRC 2 september 2006

Sommige hogescholen misleiden studenten door ten onrechte te suggereren dat bepaalde opleidingen geaccrediteerd zijn, zo werd vorige week bekend. Voorzitter Karl Dittrich van accreditatieorganisatie NVAO denkt dat de ophef "een goede les" is geweest voor hogescholen en universiteiten.

Eerst haalde de particuliere hogeschool NCOI de publiciteit, wegens het aanbieden van ongeaccrediteerde opleidingsvarianten onder de noemer van enkele opleidingen die wel zijn goedgekeurd. Daarna was het de van overheidswege gefinancierde hogeschool Fontys, omdat er onduidelijkheid bestaat over het te behalen diploma van studenten ICT Media Design.
'Die incidenten staan niet op zichzelf', zegt voorzitter Karl Dittrich van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Die organisatie is in 2002 in het leven geroepen als overkoepelende instantie voor de accreditatie van opleidingen in het hoger onderwijs. 'Sommige opleidingen, zegt Dittrich, balanceren al langer op het randje.'

Is het eigenlijk wel misleiding, wat de hogescholen in kwestie doen?
'Het kan ook onhandigheid zijn. Bij de kwestie rond het NCOI leek marketing boven zuiverheid te gaan. Maar ik denk dat die instelling wel geleerd heeft van de ophef.'

Speelt misleiding alleen op hogescholen, of ook bij universiteiten?
'We ontvangen ook signalen van universiteiten. Soms zien we dat universiteiten een opleiding op hun site vermelden waarvan we denken: die kennen we helemaal niet!'

Hoe creatief zijn hogescholen en universiteiten met deze "onhandigheid"?
'Sommige opleidingen zeggen dat ze "geaccrediteerd door de NVAO" zijn, hoewel dat niet altijd correct is. Die bewering moet wel oorbaar zijn. Ander voorbeeld: er was een studie die adverteerde met "eerste NVAO-goedgekeurde opleiding". Omdat we de accreditaties in een vrij willekeurige volgorde zijn begonnen, is deze advertentie onzin.'

Begrijpt u waarom sommige instellingen op het randje gaan zitten?
'Zeker. Het Nederlandse hoger onderwijs is hartstikke competitief. We hebben veel instellingen op een klein grondgebied. Ze willen allemaal zoveel mogelijk studenten binnenhalen en zoveel mogelijk winst maken. Ze proberen zich allemaal van elkaar te onderscheiden. Soms uit zich dat in het ontwikkelen van nieuwe opleidingen, soms in het benadrukken dat een instelling beter is dan een andere. Zeker de markt van particuliere instellingen is een vechtmarkt.'

Hoeveel zegt het eigenlijk als een opleiding is geaccrediteerd?
'Accreditatie garandeert een basiskwaliteit. Bij een geaccrediteerde opleiding krijg je in ieder geval waar voor je geld: een opleiding op een internationaal aanvaardbaar niveau en een titel die die naam verdient. Natuurlijk zijn er ook andere manieren van validatie en certificering. Maar er zit ook rotzooi in de markt, die niet voldoet aan de kwaliteitseisen. Ik vind dat een goede student aan zichzelf verplicht is om goed te onderzoeken op wat voor soort instelling hij terechtkomt.'

Een studente van ICT Media Design van de Fontys Hogescholen kwam erachter dat haar studie een "opleidingsvariant" is op Bedrijfskundige Informatica. Is dat een zaak voor de NVAO?
'Dit zou meer een zaak voor de vereniging van hogescholen, de HBO-raad. Een student die moeite had willen doen, was erachter gekomen dat de eigenlijke opleiding Bedrijfskundige Informatica was. Aan de andere kant moeten instellingen niet alleen zorgen dat ze zoveel mogelijk studenten binnenhalen, maar ook dat die studenten op de juiste plek zitten. Daarom moet altijd goed duidelijk zijn om welke opleiding het gaat en wat de verschillende varianten daarvan inhouden. Een instelling heeft er geen belang bij om hier vaag over te zijn. Het levert misschien extra bekostiging op als je één extra student binnenhaalt, maar dat is dan wel een ontevreden klant. Ik juich toe dat instellingen ambitieus zijn, maar wat je pretendeert moet ook in orde zijn. Maak waar wat je belooft.'

Heeft de NVAO wel genoeg sancties om tegen misstanden op te treden?
'Shaming is onze hardste sanctie. Dat is meteen het ergste wat je een instelling kunt aandoen. Als een instelling echt niet wil meewerken, gaat de zaak over naar het ministerie van Onderwijs. In de regel volgt er dan een stevig gesprek. Pas in laatste instantie volgen er harde sancties, zoals het intrekken van de accreditatie. Maar dan moet een instelling echt kwaadwillend zijn.'

Is shaming genoeg?
'Ook de koepels - Paepon voor particuliere hogescholen, de HBO-raad voor de overheidsgefinancierde hogescholen en de VSNU voor de universiteiten - zijn heel krachtig. Als een instelling de regels overtreedt, wordt deze bijna geëxcommuniceerd uit de koepel. Het is een zelfreinigende werking: iedereen houdt in de gaten wat de collega-instellingen doen.'

De ophef over misstanden speelde niet toevallig aan de vooravond van het collegejaar, als studenten goed gaan beseffen waar ze aan  beginnen. Kunnen we volgend jaar dezelfde ophef verwachten?
'Ik denk dat dit een goede les is geweest voor instellingen. Door deze ophef worden studenten scherper. En wij krijgen bijvoorbeeld ook meer vragen van ouders binnen.'

Terug