Associate degree

Een Nederlandse hogeschool kan binnen een (geaccrediteerde) hbo-bacheloropleiding een tweejarig associate degree-programma instellen. Het Ad-programma bevindt zich op EQF-niveau 5 en de studielast bedraagt ten minste 120 ECTS. Studenten die het examen met goed gevolg hebben afgelegd, krijgen de graad Associate degree (artikel 7.10b WHW), afgekort Ad. 

Ad-programma’s hebben nog een tijdelijke status, maar in februari 2011 is besloten dat de Associate degree definitief wordt ingevoerd als onderdeel van het hoger onderwijs. Hogescholen bieden het Ad-programma in voltijd, deeltijd of in duale vorm aan. 

Documenten en publicaties

Pilotrondes

2012: Zesde pilotronde

Staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft op 7 maart 2012 een nieuwe aanvraagronde geopend, ronde 6. Nieuwe opleidingen moeten aan twee voorwaarden voldoen: ze moeten kwalitatief aan de maat zijn en ze moeten aansluiten bij vraag uit de arbeidsmarkt. Er is geen maximum gesteld aan het aantal nieuwe Ad-programma’s.

2011: Vijfde pilotronde

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in het najaar van 2011 een extra pilotronde ingesteld, ronde 5. Deze ronde is een mix van de formats van de vierde ronde. Beide NVAO protocollen zijn  van toepassing. Hogescholen kiezen zelf welk format zij willen hanteren:

- de hogeschool biedt het Ad-programma zelf aan (NVAO protocol 5A);

- de hogeschool kiest voor samenwerking met Bve-instelingen, waarbij maximaal 60 EC van het programma op locatie van de Bve-instelling wordt uitgevoerd (NVAO protocol 5B).

2010: Vierde pilotronde (2 deelrondes)

De vierde pilotronde voor Ad-programma's in 2010 bestond uit twee deelrondes: deelronde 4A (mei-juni) voor algemene aanvragen en deelronde 4B (oktober-december 2010) voor aanvragen door hogescholen in samenwerking met instellingen voor beroepsvoorbereidende educatie (BVE-instellingen).
In deelronde 4A zijn 65 initiatieven voorgelegd. Parallel werden zes aanvragen ingediend voor een nieuwe vestigingsplaats van bestaande Ad-programma's. De NVAO heeft op 13 juli 2010 voor 40 aanvragen een positief advies uitgebracht aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In ronde 4B  behandelde NVAO zes aanvragen waarvan er vijf met een positief advies werden gehonoreerd.

2008: Derde pilotronde (onderwijs)

De derde ronde van maximaal 40 pilots was speciaal bestemd voor Ad-programma's van hbo-bacheloropleidingen die leiden tot een onderwijsbevoegdheid voor voortgezet onderwijs of beroepsonderwijs. Het ministerie van OCW heeft de betrokken hogescholen op 6 juni 2008 hierover geinformeerd. De instellingen konden tot november 2008 een aanvraag voor een pilot indienen. In totaal ontving de NVAO 35 aanvragen. 
 

2006: Tweede pilotronde (2 deelrondes)

De tweede pilotronde voor Ad-programma's bestond uit twee deelrondes:
- deelronde 2A was bedoeld voor Ad-programma’s die starten in februari 2007. Aanvragen voor deze deelronde konden tot 30 juni 2006 worden ingediend. De NVAO heeft 19 aanvragen ontvangen. De staatssecretaris heeft op 2 oktober 2006 besloten dat 13 Ad-programma's kunnen beginnen;
- de Ad-programma’s uit deelronde 2B starten in het studiejaar 2007-2008. Voor deze ronde konden tot 2 oktober 2006 aanvragen worden ingediend.
De NVAO heeft in totaal 65 aanvragen ontvangen. Vier aanvragen waren niet ontvankelijk (te laat ingediend of al ingediend voor deelronde 2A). De staatssecretaris heeft op 29 januari 2007 aangegeven dat 33 Ad-pilots kunnen beginnen. Het totaal aantal pilots voor tweejarige Ad-programma's bedraagt nu 57. 

2005: Eerste pilotronde
Eind 2005 is de eerste pilotronde afgerond. De NVAO heeft in januari 2006 haar bevindingen aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gerapporteerd. De staatssecretaris heeft op 15 maart 2006 besloten dat 11 hogescholen in september van dat jaar konden starten met een tweejarig Ad-programma. 

Beoordeling Ad's

De NVAO beoordeelt de kwaliteit van de aanvragen voor Ad-programma's en heeft hiervoor het accreditatiekader associate degree-programma's ontwikkeld.

Wanneer de bacheloropleiding wordt beoordeeld, wordt tijdens de pilotfase tevens het associate degree-programma bekeken. De NVAO heeft de evaluatiebureaus in november 2007 geïnformeerd dat de mate van beoordeling afhankelijk is van de startdatum van het aangeboden Ad-programma (het peilmoment is de visitatiedatum van de bachelor):

• nog geen jaar geleden = geen uitspraak van het panel noodzakelijk;
• een jaar tot twee jaar geleden = het Ad-programma wordt licht getoetst. Het panel beoordeelt hierbij de uitvoering en zo mogelijk de resultaten van het programma. Dit oordeel heeft geen consequenties voor de beoordeling van de bachelor. Het panel besteedt in het rapport in een apart hoofdstuk aandacht aan het Ad-programma;
• twee jaar of langer geleden = het Ad-programma wordt getoetst. Dit oordeel heeft consequenties voor de beoordeling van de bachelor, conform die van de varianten en locaties van een opleiding (indien wenselijk kunnen deze uit de aanvraag worden teruggetrokken).